fbpx

Istorija Beograda

Istorija Beograda  / Istorijat Beograda / Beogradska Istorija

Istorija Beograda datira u prošlost do 7000. p. n. e. Vinčanska kultura, jedna od najvažnijih praistorijskih kultura Evrope, je nastala u okoloni Beograda u 6. milenijumu p. n. e.

U starom veku, tračko-dačka plemena su naseljavali ovu oblast, da bi Kelti osvojili naselje na mestu današnjeg Beograda i dali mu ime Singidun. Rimljani su osvojili grad za vreme cara Oktavijana Avgusta i dali mu status municipija polovinom 2. veka.

Grad su naselili Sloveni su oko 520. Beograd je nekoliko puta prelazi u posed Vizantije, Bugarske, Ugarske i Srbije. Osmansko carstvo je osvojilo Beograd 1521. i kasnije u njega prenelo sedište sandžaka.

Od kraja 17. veka grad je često prelazio pod osmanlijsku ili habzburšku vlast. Beograd je postao glavni grad Srbije 1841. Severni deo Beograda je ostao habzburški pogranični kraj sve do 1918. Zbog svog strateškog položaja, oko grada se vodilo više od 115 ratova i bio je rušen 44 puta.

Beograd je bio glavni grad Jugoslavije (u svim njenim oblicima) od njenog osnovanja 1918, pa do konačnog razdruživanja 2006.

Istorija Beograda – Beograd je grad sa veoma burnom istorijom – jedan od najstarijih gradova u Evropi.

Istorija Beograda traje preko sedam hiljada godina. Oblast Beograda na ušcu dve velike reke, Save i Dunava je bila nastanjena još od paleolitickih vremena. Njegov geografski položaj mu je uvek davao poseban strateški znacaj na raskršcu puteva izmedju Evrope i Azije, i suceljavanja istocne i zapadne civilizacije.

Beograd je razaran i obnavljan više od 40 puta. Ali Beograd je imao i prosperitetne i mirne periode kada je ekonomija cvetala i privlacio ljude razlicitih verskih i etnickih opredeljenja da ga naseljavaju i žive u njemu.

Evo kratke liste važnijih godina u istoriji Beograda:

7000 BC: Prvo neolitsko naselje u Vinci – danas beogradskoj prigradskoj opštini

91: Singidunum je rimski vojni logor sa IV Flavijevom legijom

V vek: Beograd je u posedu Huna, Sarmata, Gota, Avara, ali najviše pod vlašcu Vizantije

cca 630: Sloveni osvajaju Singidunum

878: Prvi pisani pomen slovenskog imena Beograd

896 – 971: Ugarska vojska je napala Beograd – Vizantija ponovo osvaja Beograd

950: Prvi jevrejski zapis o gradu Beogradu – Rabin Hisdaj Ibn Šarput, u ime Kalifa Abdul Rahmana III iz Kordobe, piše i šalje pismo Hazarskom Hazanu Jozefu XI jevrejskim kanalima preko nekoliko gradova, ukljucujuci i Beograd

1096-1189: Kroz Beograd prolaze krstaške vojske

1127: Madarski kralj Stevan II ruši Beograd i njegovim kamenom gradi ZemunA Model of Belgrade’s Fortress

1154: Vizantijski car Manojlo I ruši Zemun i beogradskim kamenom ponovo gradi Beograd

1182 – 1185: Ugarska je napala i opljackala Beograd / Vizantija povratila Beograd diplomatskim putem

1205: Još jedan jevrejski zapis o neprijateljskom stavu madjarskog kralja Andraša II (poznatom rasipniku i raspikuci) prema jevrejskim trgovcima, ukljucujuci i one u Beogradu.

1230 – 1232: Beograd je u sastavu Bugarske – ponovo prelazi u madjarske ruke

1284: Srpski kralj Dragutin dobija od ugarske krune Beograd, koji tada prvi put dolazi pod srpsku vlast

1403: Pod despotom Stefanom Lazarevicem Beograd postaje prestonica srednjovekovne Srbije

1427: Ugri oduzimaju Beograd od despota Ðurda Brankovica

1440: Turska napada Beograd, ali je grad, uz velika razaranja, odbranjenBelgrade’s Turks

1456: Sultan Mehmed II bezuspešno opseda grad

1492: Jevreji su proterani iz Španije – ubrzo stižu na Balkansko poluostrvo, ukljucujuci i Beograd u prvoj polovini XVI veka

1521: Sultan Sulejman Velicanstveni osvaja Beograd koji postaje deo Otomanske imperije.

1521: Prva naznaka o organizovanom životu jevrejske zajednice u gradu – smatra se datumom osnivanja Jevrejske opštine Beograd

1688 – 1690: Vojvoda Maksimilijan Bavarski osvaja za kratko Beograd. Ubrzo Beograd ponovo pada pod tursku vlast.

1717: Princ Eugen Savojski zauzima Beograd

1723 -1736: Izgradnja Beogradske tvrdave po planovima pukovnika Nikole Doksata de Moresa

1739: Beogradski mir, zakljucen izmedu Austrije i Turske, po kome grad ponovo pripada Turcima

1804: Izbija Prvi srpski ustanak protiv Turaka

1806: Srpski ustanici pod vocstvom Karadjordja oslobadjaju beogradsku varoš i Beograd ponovo postaje glavni grad Srbije

1813: Po slomu Prvog srpskog ustanka, Turci ponovo zauzimaju Beograd

1815: Miloš Obrenovic zapoceo Drugi srpski ustanak

1841: Beograd postaje prestonica Kneževine Srbije za vreme prve vladavine Mihaila Obrenovica

1882: Srbija postaje kraljevina, a Beograd njena prestonica

1903: Majski prevrat – posle ubistva kralja Aleksandra Obrenovica na presto Srbije dolazi kralj Petar I Karadjordjevic Belgrade Downtown in 1900-ties

1914: Prvi svetski rat: Austrijanci bombarduju i zauzimaju Beograd, ali ga Srbi iste godine oslobadaju

1915: Nemacke i austrijske trupe pod komandom feldmaršala Makenzena zauzimaju Beograd

1918: Srbi i delovi saveznicke vojske oslobadaju Beograd. Beograd postaje prestonica Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca

1929: Kralj Aleksandar Karadordevic ukida Ustav i zavodi licni režim

1941: 27. marta velike demonstracije protiv pristupanja Jugoslavije Trojnom paktu, iza cega sledi vojni udar predvodjen pro-britanski opredeljenim vazduhoplovnim oficirima. Nemci bombarduju Beograd 6. aprila, a okupiraju ga 12. aprila.

1944: Amerikanci i ostali saveznici bombarduju okupirani Beograd. 20. oktobra Beograd oslobodila Narodnooslobodilacka vojska Jugoslavije uz pomoc ruske Crvene armije.

1945: Ukinuta monarhija i proglašena republika pod vodstvom Komunisticke partije i Josipa Broza TitaThe National Assembly

1945 – 1991: Prosperitetni period u istoriji Beograda kao glavnog grada socijalisticke Jugoslavije. Beograd se razvija u moderni evropski grad od skoro dva miliona stanovnika. U 1961 je održana Prva konferencija nesvrstanih zemalja.

1992: Socijalisticka Jugoslavija se raspada i proglašena je Savezna Republika Jugoslavija (koja se sastoji od Srbije i Crne Gore). U mesecu maju Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija uvodi ekonomske sankcije prema SR Jugoslaviji

1993: Najveca hiperinflacija u istoriji covecanstva dovela mnoge Beogradane na ivicu opstanka

1996 – 1997: Veliki gradanski i studentski protesti zbog nepriznavanja rezultata lokalnih izbora. Prva demokratska gradska vlast u Beogradu.

1999: NATO tri meseca bombarduje SR Jugoslaviju, ukljucujuci i ciljeve u centru Beograda.

2000 – 2001: Posle izbora i gradjanskih protesta Srbija se oslobadja autokratije Slobodana Miloševica. Srbija je dobila prvu demokratsku vladu.

2003: Ubijen je predsednik Vlade Srbije, dr Zoran Ðindic. SR Jugoslavija se transformiše i menja ime u “Srbija i Crna Gora”. Beograd je sada glavni grad Srbije.

2006: Crna Gora postaje nezavisna država – Beograd je sada glavni grad Republike Srbije.

Od 2000-te: Ulažu se veliki napori da se modernizuje grad i prevazidju problemi iz prošlosti, sa jedinstvenom željom i ciljem da se dostigne i udje u Evropsku Uniju.

Istorija Beograda – Feel Belgrade! Feel the difference!

Tekstovi preuzeti sa wikipedije i jobeograd.org